Maandelijks archief: oktober 2010

(Pickup) Trucks

Elke zichzelf respecterende Southerner heeft een pickup truck. De ‘truck’ (zoals de vehicels hier liefkozend genoemd worden) stamt uit de tijd dat de meeste Southerners nog boer waren. De stadse Southerner van vandaag ontleent een groot deel van zijn/haar imago nog altijd aan de truck. Dat een truck voor hen net zo veel nut heeft als een Mountainbike voor een Hollander mag de pret niet drukken.

Vaak zie je nog echte trucks langs de weg staan. Meestal half weg geroest bij een oude boerderij, maar soms ook totaal omgebouwd bij een custom car shop. Het prototype Southern truck is de ’48 Ford Flathead v8 (net zo een als wij in ons logo hebben bij de Groene Amsterdammer). Deze trucks werden intensief gebruikt, en de eigenaar had vaak geen geld om kapotte onderdelen te vervangen.  Zaken als ruitenwissers, remlichten, bumpers en geluidsdempers zijn niet strikt noodzakelijk om van A naar B te komen. Een grote steen doet het altijd goed als handrem. Wat uiteindelijk overbleef was de met een v8 aangedreven versie van een Amsterdamse stadsfiets.

In 1957 introduceerde Ford de Ranchero. Een soort sedan met laadbak en Cadillac-achtige staartvinnen die weinig met de authentieke plattelands truck te maken hebben. De truck zou nooit meer dezelfde zijn.
Tegenwoordig zie je nog wel eens een wat kleiner jaren ’70 model truck rondrijden met een ouder iemand achter het stuur. Niet meer gewassen sinds de aanschaf, een achterlicht wat met tape gemaakt is en een rechter buitenspiegel die op half zeven hangt – dat is nog een echte. De extreem grote, glimmende, verhoogde en met allerhande toeters en bellen voorziene truck zoals die nu de snelwegen domineert is altijd verdacht schoon en krasvrij. Het enige vieze wat daar vaak op te vinden valt is een bumpersticker met een ‘rebel flag‘.

Zine 1, Southern Gothic: Them Mountains

Onze reis vormt een zoektocht naar het fenomeen Southern Gothic. Gezien de duur van de reis (3 maanden) publiceren we regelmatig een zine om onze vondsten te kunnen samenvatten. Vorige week hebben we het eerste zine gepubliceerd.

Download Southern Gothic: Them Mountains (pdf, 7mb)

Van trailer tot vinexpaleisje

trailer blikjes

De trailer, mobile home of woonwagen: een in de fabriek gemaakt huis van 5 meter bij 28 meter, uit te breiden tot dubbele en driedubbele breedte. De grote vaste trailer die iedereen wel kent komt af van de paardenwagen waarmee de pioniers rondtrokken en later van de sleurhut, de caravan, die met name voor recreatie worden gebruikt. De trailer is goedkoop, vanaf 20 duizend dollar heb je er een, en is gemaakt van de goedkoopste materialen. Geïsoleerd plaatstaal beplakt met plastic met bijvoorbeeld een houtmotief. De trailer wordt met een truck op de plaats van bestemming neergezet. Dit kan een trailerpark zijn of een stuk privé grond. De trailer heeft een lage aflospremie en is daarmee zeer geschikt voor de armere Amerikaan of het jonge gezin.

Meestal wordt de trailer direct gelinkt aan trailer trash, het stereotype witte arme en asociale Amerikaan. (Harry Crews schrijft in A Feast of Snakes op fantastische wijze over een trailerpark bewoner die aan lager wal geraakt en de Canadese TV serie The Trailer Park Boys portretteert een aantal bewoners in een trailerpark in Nova Scotia op zeer clichématige wijze) De lage maandelijkse aflossing is vaak gunstiger dan het huren van een woning waarbij de eerste en de laatste maand als borg aan het begin betaald moet worden bovenop de eerste maand huur. Ook is het  zo dat de trailer niet in waarde zal stijgen naarmate hij ouder wordt, zoals stevige huizen met een fundering en daken en ramen die daadwerkelijk vastzitten. Het blijkt dat de trailer eigenaar veelal in de val wordt gelokt: het is een slechte investering door bijkomende kosten en de zeer snelle daling van de waarde van het huis op wielen.

trailer usa

trailer workout

Voor de buitenstaander leveren de trailers fascinerende beelden op. Sommige zijn totaal gepimpt met veranda en al, terwijl anderen er als verlaten en uitgewoond bijstaan. Je ziet trailers die netjes zijn onderhouden terwijl anderen het cliché beeld van de trailer bewoner, met veel trucks, brakke banken, plastic speelgoed en kratten bier bevestigen.

trailerpark

trailerpark 2

De trailer wordt niet alleen aan arme mensen verkocht maar wordt vaak ingezet als tijdelijke behuizing, zoals bijvoorbeeld in New Orleans na orkaan Katrina. Ook heeft het concept van de goedkope woning een aantal architectuuropleidingen geïnspireerd om kleine betaalbare woningen te ontwerpen die wel stevig zijn en niet in waarde dalen. Een van deze bijzondere projecten is ontwikkeld bij Rural Studio in Newbern Alabama.

rural 1

rural 2

Rural Studio werd in 1993 gestart door architectuur professoren Samuel Mockbee en Dennis K. Ruth, om een plek te creëren waar architectuurstudenten alles wat zij leerden in de praktijk konden testen en verder uitwerken. Zij misten het contact met de maatschappij en vonden in Newbern de plek waar hun studenten in en met de community projecten konden ontwikkelen. Rural Studio is uitgegroeid tot een plek waar architectuurstudenten uit de hele wereld bij elkaar komen om in de omliggende dorpen (duurzame) projecten te realiseren.

rural 3

rural 4

Een van de specialiteiten van Rural Studio is het 20K House, een huis dat voor 20 duizend dollar wordt gerealiseerd; 10 duizend dollar voor de materialen en 10 duizend dollar voor de bouw. Samen met de bewoner(s) wordt het huis ontwikkeld, en met een aannemer die met dit idealistische project mee wil doen (de aannemer krijgt slechts 5 duizend dollar) wordt het huis uiteindelijk gebouwd. Deze 20K huizen zijn het ideale antwoord op de slechte en snel gefabriceerde trailer. Het zijn juweeltjes die voor een prijs worden gemaakt die iedere trailer bewoner kan ophoesten. Daarbij hebben deze kleine maar fijne huisjes altijd een persoonlijke touch van de eigenaar waardoor het huis niet alleen uniek wordt voor de eerste eigenaar maar waarschijnlijk ook voor de latere bewoners. Wij hebben een aantal van de huizen gezien en denken dat het concept van Rural Studio een hele verbetering is voor de arme Amerikaan. Mocht Rural Studio het ooit op de markt brengen, en mocht het daadwerkelijk aanslaan betekend dat waarschijnlijk het einde van het trailerpark as-we-know-it. Boek nu dus een ticket naar de VS om nog snel een origineel trailerpark te bezoeken!

De Hillbilly

Mythisch Dixie (Dixie zoals voorgesteld in de media) bestaat uit twee gebieden: De moerassen en de bergen. De bergen bestaan in feite uit de Appalachen en de Ozarken, gebergten in werkelijkheid enkele honderden mijlen van elkaar gescheiden door vlak boeren land. In Mythisch Dixie echter vormen deze twee het gebergte ‘The Southern Mountains’.

Vaak wordt de Redneck gezien als het stereotype blanke Dixie-bewoner. Alhoewel de origines van het begrip zeer waarschijnlijk wel in Dixie liggen, is Redneck toch veel meer een synoniem geworden voor ‘poor white trash’. Met andere woorden: Een Redneck kan net zo goed uit upstate New York of Alaska komen. De Hillbilly daarentegen komt onmiskenbaar uit de Southern Mountains.

Voor onze generatie (opgegroeid met films als The Texas Chainsaw Massacre, Wrong Turn en Deliverance) staat ‘Hillbilly’ vooral voor inteelt families bestaande uit moordlustige, perverse, ongewassen imbecielen woonachtig in de middle of nowhere. De generatie van onze ouders denkt waarschijnlijk eerder aan gezellige mensen die ouderwetse normen en waarden hoog in het vaandel hebben (opgegroeid zijnde met The Beverly Hillbillies). Mochten onze grootouders in de VS hebben gewoond dan hadden die waarschijnlijk gedacht aan dommige mensen met het hart op de juiste plek (deze generatie groeide op met de comic Li’l Abner in de kranten). En als onze overgrootouders ook al in de VS woonden dachten zij – net als wij – aan gevaarlijke en gewelddadige criminelen (mits ze het geld hadden gehad om de eerste ‘Mountaineer’ films in de bioscoop te gaan zien).

Een kort historisch overzicht:
De Southern Mountains waren vooral in trek bij immigranten uit Schotland en Ierland, en het meest populair bij het onafhankelijke en vrijgevochten type. Deze trotste Mountaineers lieten niet met zich spotten, en zo kwam het dat families vaak in een onderlinge strijd belandden. De bekendste strijd is de Hatfield – McCoy strijd van rond 1880. Een strijd waarschijnlijk ontstaan vanuit een economisch geschil, maar in de populaire pers min of meer afgeschilderd als een uiting van irrationeel geweld. Een portret van een van de mannen van de Hatfield familie (William Anderson Hatfield, ook wel ‘Devil Anse’) vormde een belangrijke basis voor de toekomstige weergaven van de bergbewoners. Een chagrijnige man met een lange baard, pijp, zachte vilten hoed en een geweer. Niet veel later kwamen daar de tuinbroek en fles Moonshine bij, en verdwenen de schoenen.

De eerste films over Mountaineers (zo werd er voor de uitvinding van de Hillbilly naar de bergbewoners verwezen) gebruikte dit stereotype, en gebruikte de onderlinge strijd tussen families als basis voor het script, vaak in combinatie met een aan Moonshine gerelateerde sub-plot. Een van de belangrijkste regisseurs van de vroege Mountaineer-film is D.W Griffith (bekend van Birth of a Nation). Zoals bekend nam Griffith het niet zo nauw met dingen als politieke correctheid, en de Mountaineer film was voor hem een antwoord op een aantal problemen die hij tegenkwam bij zijn andere films. De Mountaineer kon hij net zo achterlijk en/of gevaarlijk wegzetten als de Afro-Amerikaan, maar gezien de Mountaineer een blank stereotype is kon hij met blanke hoofdrol spelers werken. Een van de belangrijkste voordelen was dat deze hoofdpersoon een romance aan kon gaan met een vrouwelijke tegenspeler.

In 1900 schreef politiek correspondent Julian Hawthorne een artikel voor New York Journal waarin hij het woord Hillbilly gebruikt. Alhoewel in het artikel duidelijk wordt dat het woord door mensen uit de Appalachen al gebruikt werd (wat ook ondersteund wordt door andere bronnen), is het woord ‘Hillbilly’ in zijn artikel de eerste verschijning in print. ‘Hillbilly’ is niet direct een populaire term: alvorens het ‘Mountaineer’ kan vervangen moet het begrip een handje worden geholpen door de muziek industrie.

Ralph Sylvester Peer maakte veld-opnames van Afro-Amerikaanse Blues zangers in Dixie. Op een dag kwam een van zijn afspraken niet opdagen, en gebruikte hij de vrijgekomen tijd om een fiddler uit de Southern Mountains op te nemen. Tot zijn verbazing verkocht deze opname zeer goed, en dus begon hij meerderde muzikanten uit de bergen op te nemen. Bij gebrek aan een naam voor deze nieuw ontdekte muziek doopte hij het Hillbilly, een term die alle grote studio’s rond 1936 hadden overgenomen. Het was nog wat vroeg voor Punk, en gewelddadige, moonshine zuipende muzikanten verkochten daardoor niet zo goed in 1936. Onder invloed van onder andere Peer veranderde de Hillbilly in een simpele, pretentieloze, grappige outsider – ongevaarlijk voor kinderen, en dus zeer goed verkoopbaar.

Toen de Hillbilly niet meer genoeg platen verkocht werd hij verruild voor de Cowboy. Hillbilly muziek heette voortaan Country. Maar de Hillbilly-light werd in leven gehouden door verschillende strips in kranten. Paul Webb’s strip The Mountain Boys teerde nog het meest op het oude beeld van de Hillbilly. Zijn drie karakters zijn een stel Moonshine-drinkende luilakken zonder schoenen.

Geweldadig zijn ze echter niet, en dus vormde ze een geschikte basis voor de eerste Mountain Dew advertenties (Mountain Dew is slang voor Moonshine, het Pepsi drankje zoals wij dat nu nog kennen werd gelanceerd in een tijd dat de Hillbilly in zwang was), maar ook voor een stukje uit de Disney film Make Mine Music.

Dit blikje vonden we later nog bij een benzinepomp

Deze twee afbeeldingen zien er op het eerste gezicht toch vrij geweldadig uit – het gaat echter vooral om de komische ondertoon die het geweld neutraliseert (iets wat in de eerste Mountaineer films totaal afwezig was).

Naast The Mountain Boys is ook Al Capp’s Li’l Abner belangrijk voor de evolutie van de Hillbilly. De strip is al eerder ingeleid op deze blog. Wat belangrijk is om daar aan toe te voegen is dat Li’l Abner als inspiratie diende voor de wereldberoemde tv serie The Beverly Hillbillies. De serie gaat over een familie Hillbillies die naar Beverly Hills verhuizen. Er is olie gevonden op hun land in de Southern Mountains, en dus hebben ze het voor veel geld kunnen verkopen. Bedenker Paul Henning gebruikte de Hillbillies dit keer niet om de outsiders belachelijk te maken, maar om de upperclass van Beverly Hills zelf op de hak te nemen. Net als in het in Nederland beter bekende Flodder.

De serie was populair in dezelfde tijd dat Amerika de ‘War on Poverty‘ voerde. De armoede in de Southern Mountains was groot, en velen zochten hun heil in industriële steden als Detroit en Chicago. De stadsbewoners waren als de dood voor de invoer van ‘achterlijk bergvolk’. Televisie series als The Beverly Hillbillies vertaalde deze spanningen in een sitcom, de documentaire Stranger With a Camera geeft een nauwkeuriger beeld van de spanningen aan beide kanten van het mes.

Toen de politiek haar interesse in de armoede van de Southern Mountains verloor leek het even of de Hillbilly zijn beste tijd had gehad. Door de inmiddels weide verspreiding van bergbewoners over de gehele VS begon het stereotype meer en meer politiek incorrect te worden. Totdat John Boorman besloot het boek Deliverance van James Dickey te verfilmen. Alhoewel het boek subtieler omgaat met het stereotype, en meer het verlies van contact met de natuur van stadsbewoners als uitgangspunt neemt, werd Deliverance bekend door de ethiekloze, anaal verkrachtende, varkens liefhebbende imbecielen uit de bergen. En daarmee zijn de bergbewoners van Dixie weer terug bij af.

Een goede plek om lijken te verbergen

In 1876 brachten de Japanners voor de Centennial Exhibition in Philadelphia de KUDZU plant naar de Verenigde Staten. Gefascineerd door dit familielid van de groene boon met zijn snelle groei en de gave om op allerlei dorre gronden te overleven, bedachten de Amerikanen in de jaren ’30 een slim plan. Om de uitgeputte katoen- en tabaksgrond in de zuidelijke staten tegen erosie te beschermen kregen de boeren tot 8 dollar per halve hectare waarop ze de kudzu plantten. Ook werd de wonderplant uitgezet in slechte bermen langs wegen en werd het gebruikt als groenvoer voor geiten en schapen. Iedereen was gelukkig tot het moment dat bleek dat kudzu in moordend tempo dixie overnam. In het perfecte kudzu klimaat, warm en vochtig, stopt kudzu niet met groeien aan het einde van het veld of bij het begin van de weg, het groeit razendsnel door tot het moment dat iemand het een halt toeroept. Het ontziet niets. Huizen, auto’s, elektriciteitspalen, wegen, akkers en bomen zijn onveilig wanneer kudzu in de buurt is. Wetenschappers hebben gemeten dat een rank tot 40 cm per dag kan groeien. De groene deken ziet er zeer aantrekkelijk uit maar onder dit frisse bladerdak zitten wortels die net zo hard naar beneden groeien als de takken opzij. Tot een halve meter boren de wortels zich een baan de grond in en de wortels zelf kunnen meer dan 10 centimeter dik worden. Kudzu groeit in het zuidoosten van de VS en verspreidt zich jaarlijks met 60.000 hectare.

kudzu kathedraal

kudzu overgroeid huis

Tot op de dag van vandaag zijn er mensen die proberen kudzu op een goede en definitieve manier te bestrijden. Het lijkt een onmogelijke opgave. Er zijn wetenschappers die een schimmel hebben ontwikkeld die de kudzu rank aantast, er zijn gifstoffen die de bladeren laten sterven, er is een mogelijkheid om mensen in te zetten om de nieuwe takken iedere dag af te knippen, maar er is nog nooit een echt effectieve manier gevonden om kudzu te bestrijden. Deze power plant groeit te snel en lijkt te slim.

Gelukkig zijn er mensen die kudzu vanuit een positieve hoek bekijken en groot fan zijn van deze wonderlijke plant. Er zijn talloze kookboeken met kudzurecepten. De jonge bladeren zijn heerlijk door salade maar kunnen ook prima door een omelet of net als spinazie kort gekookt en dan verwerkt. Ook is het mogelijk om wanneer de bladeren iets ouder zijn en al meer verhard, ze te gebruiken voor het maken van papier. Wanneer de bladeren in de winter afsterven is het mogelijk om de wortels uit te graven en daar een wit poeder uit te halen wat gebruikt kan worden als een vervanger van maïzena. De wortels kunnen ook gebruikt worden om manden en stoelen van te maken. De heerlijk zoete bloemen kunnen worden verwerkt in gelei en jam en ook is er kudzu honing verkrijgbaar op verschillende plekken.

kudzu

In het zuiden – wij zagen het tot nu toe in Virginia, North Carolina, Kentucky, Tennessee en Mississippi – zie je kathedralen en allerlei landschappen van kudzu die inspireren tot mysterieuze foto’s, wilde verhalen, films, muziek en gedichten. James Dickey schreef het gedicht ‘Kudzu‘, een ode aan kudzu waarin het karakter van dit groene monster uit de oriënt in al haar desastreuze schoonheid wordt beschreven. Doug Marlette maakte een strip over het zuiden die de passende naam Kudzu kreeg, in Birmingham Alabama werd een alternatief krantje genaamd Kudzu uitgegeven en Kudzu Ranch Records vertegenwoordigd bands uit de Kudzu Staten. De film The Kurse of the Kudzu Kreature, een obscure horror film uit de jaren ’70 hebben wij helaas niet kunnen achterhalen. Wel zijn we door deze titel geïnspireerd om een nieuwe versie te maken die zich idealiter afspeelt in een Kudzu Kathedraal.

Kudzu is in groene vorm de bouwer van allerlei fantastische landschappen die bij iedere toeschouwer iets anders oproepen. In afgestorven, kale vorm, toont het de overwoekering op brute wijze en maakt het het treurige winter landschap wel heel triest. Toch lijkt het in die vorm ook wel weer op het fantastische en mysterieuze spanish moss, dat met name in de swamps voorkomt.

Schieten omdat het kan

Dat je legaal een wapen kunt bezitten in de VS is geen geheim. Maar dat je ook een machinegeweer mag bezitten wisten wij nog niet. Machinegeweren zijn echter niet voor iedereen weggelegd. Los van het feit dat de FBI een grondige background-check uitvoert alvorens een vergunning te verstrekken, kan je voor het geld dat je voor zo’n apparaat neerlegt ook een mooie auto kopen. En dan heb je nog geen kogels; afhankelijk van het kaliber betaal je minimaal $1 per kogel, waarvan je er dan honderden per minuut schiet als je goede zin hebt.

Om iedereen de kans te geven eens met een machinegeweer te kunnen schieten worden er ‘Machine Gun Shoots’ gehouden. Op een schietbaan kan je een machinegeweer huren om auto’s en boten kapot te schieten. Als je dieper in de buidel tast mag je ‘s avonds in het donker op vaten gevuld met benzine schieten (welke vervolgens ontploffen). Alhoewel dit zeker niet is weggelegd voor de armen (30 kogels voor de AK-74 kosten $35, je schiet 650 kogels per minuut), komt de droom van veel zwaarlijvige blanke mannen zo wel iets dichterbij.

Voor $10 mag je de hele dag kijken. Door de droogte keek je dit jaar dan met name naar het vele stof wat al die kogels doen opwaaien. Ook is er voldoende tentruimte gevuld met allerlei soorten en maten geweren en een even zo groot assortiment aan messen. Deze zijn allemaal te koop.

Zodra het donker is valt er wat meer te zien: er wordt met ‘tracers‘ (kogels die een oplichtende streep nalaten) geschoten, en de ontploffingen zijn extra spectaculair. Toch bleef de sublieme ervaring bij ons uit. Ontploffingen vinden wij best leuk, maar tijdens zo’n hele dag geweld-onder-begeleiding wen je er aan. De herrie, het stof, de geur van brandend rubber, de doffe dreunen van de explosies, na een uur of 3 doet het je niet zoveel meer. Het effect van de snelle kick maakte plaats voor contemplatie over de zin en onzin van het verschieten van miljoenen dollars en het opblazen van vaten benzine. Daarnaast vinden wij het heel raar dat je in ‘the Land of the Free’ als toeschouwer (!) geen biertje bij je ontploffing mag drinken.

Stories are everything, and everything is stories

Een van de meest gebruikte woorden in Dixie is ‘story’, of een vervoeging daarvan. De titel van deze post is een quote van de schrijver Harry Crews. Zijn boek A Childhood: The Biography of a Place geeft een goed beeld van hoe het begrip ‘story’ hier wordt gebruikt: Eigenlijk voor alle teksten die langer zijn dan twee zinnen.

In Dixie heerst van oudsher een sterk orale (en later ook literaire) cultuur. Dit is naast het veelvuldig gebruik van het woord ‘story’ bijvoorbeeld ook terug te vinden in de manier waarop wordt omgegaan met song-teksten. Veel van de beste schrijvers van de Verenigde Staten komen ook uit Dixie, o.a: William Faulkner, Flannery O’Connor, Tennessee Williams en Harry Crews.

Afgelopen weekend bezochten wij het National Storytelling Festival. In Jonesborough (het oudste dorp in Tennessee) kwamen duizenden mensen samen om in verschillende tenten naar de beste verhalenvertellers van de VS te luisteren (oa. Michael Parent, Charlotte Blake Alston, Bil Lepp, John McCutcheon en Kathryn Windham). De gemiddelde leeftijd lag hoog. Dat gold zowel voor het publiek, als voor de vertellers. De reden daarvoor diende zich al snel aan: de meeste verhalen zijn uit het leven gegrepen. Ouderen halen herinneringen op aan de dagen van weleer, en het publiek zwelgt in nostalgie.

Alhoewel we ons met honderden tegelijk in grote witte tenten bevonden, moesten wij sterk denken aan hoe de tijd vroeger op de porch (veranda) werd gespendeerd: Oma of opa op de schommelstoel de kleinkinderen wijze lessen lerend door verhalen uit hun eigen leven te vertellen. Eventueel begeleid door moeder of vader op de fiddle of banjo. De 92-jarige Kathryn Windham heeft deze verteltraditie zo goed in haar vingers dat de luie zomerse middagen op haar porch in Alabama voelbaar worden als ze aan het woord is.

Aangezien de wijze lessen van oma door de jeugd van Dixie als weinig radicaal worden ervaren blijven zij liever thuis. De traditie van het vertellen van verhalen wordt volgens velen met uitsterven bedreigd. Gelukkig is er nog een andere traditie: de Tall Tale. De jongere generatie vertellers (30 – 40 jaar) maakt gebruik van deze traditie van humoristische grootspraak en vertelt cabaret-achtige verhalen. Bil Lepp is hier grootmeester in. Zijn Tall Tales bevatten naast humor zulke goede leugens dat de toeschouwer alles gelooft wat hij vertelt en vergeet dat Lepp vijf keer tot beste leugenaar van het land is verkozen.


Het grootste verschil met cabaret is het gebrek aan kritische noot, wat terug te voeren is op een andere traditie uit Dixie: beleefdheid. Het is wat moeilijk voor te stellen met de roerige geschiedenis van het gebied in het achterhoofd, maar Dixianen stoten de medemens liever niet voor het hoofd. Je weet maar nooit wie je met een politieke grap tegen de haren in strijkt, dus worden deze grappen gemeden. Nederlandse cabaretiers kunnen waarschijnlijk geen graantje meepikken van deze trend in Dixie.