Maandelijks archief: juni 2011

Ruïneus landschap

Michel Varisco

Toen een dik jaar geleden een pijpleiding van het BP olieplatform ‘Deepwater Horizon’ ontplofte en daarmee een natuurramp veroorzaakte, mocht fotografe Michel Varisco als een van de weinigen mee om de ramp te documenteren. Dit resulteerde in een serie foto’s die zowel de horror van de ramp laten zien maar tegelijkertijd ook de schoonheid van de natuur tonen. Varisco toont het wrange contrast tussen de rationeel voorgestelde gevolgen van zo’n ramp en de schoonheid van een roodparelmoer-achtige schittering op een diep blauwe ondergrond.

mississippi spillway

Michel Varisco woont en werkt in New Orleans en concentreert zich in haar fotografisch werk op de veranderingen in de natuur van de Zuidelijke Staten. Met name de blijvende schade die door menselijk handelen in gang is gezet heeft haar aandacht. Zo heeft ze een serie waarin ze al jaren de in rap tempo verdwijnende wetlands volgt, en heeft ze het openzetten van de Morganza Spillway gedocumenteerd, wat een groot deel van Louisiana onder water zette.

wetlands

Deze wetlands vormden altijd een natuurlijke bescherming tegen orkanen. Doordat de wetlands een moerasachtig gebied zijn tussen de vaste kust en de zee remde de wetlands de stormen af, zodat die vervolgens niet op volle kracht de stad binnen kwamen. Door menselijk ingrijpen is de natuurlijke buffer veranderd. Naast het kappen van Cipressen op de wetlands (welke voor versteviging van het moeras zorgen) en het uitgraven van vaargeulen om het gekapte hout te verplaatsten, zijn er aan beide zijden van de mond van de Mississippi twee lange betonnen muren geplaatst waardoor de natuurlijke uitloop van het water is verlegt. Normaal gesproken zou het rivierwater, dat vol zit met zand en vruchtbare grondstoffen, de zee instromen, en zou dit zand terugvloeien naar het land en daar de aanwas van de wetlands verzorgen. Deze positieve kant van de Mississippi werkte alleen niet in het voordeel van de scheepvaart doordat de riviermonding steeds veranderde en niet diep genoeg was voor grote schepen. Met het vastleggen van de monding en het uitgraven van de rivier is de natuurlijke aanwas van de wetlands verstoord en groeien zij niet meer aan. Hierdoor is New Orleans kwetsbaar geworden, wat duidelijk werd na orkaan Katrina. En de Mighty Mississippi doet inmiddels enigszins gehandicapt aan.

In uiteenlopende vormen presenteert Varisco haar werk. De ene keer is het in een grote installatie in de openbare ruimte, de andere keer zijn het subtiele close ups die meer intiem worden vertoond, en dan weer is het een filter op een raam waardoor er een totaal nieuwe ervaring ontstaat. De meest indrukwekkende manier vonden wij de grote strakke foto’s van de olieramp. De serie was esthetisch ongelofelijk aantrekkelijk maar liet je direct nadenken over het menselijk handelen aan de kust van Louisiana. Varisco vertelde ons dat toen zij met de vissers meeging om de ramp te fotograferen, ze haar uitlegden dat dit niet de enige lekkage was maar dat er veel vaker kleinere lekken zijn. Daar heeft niemand het over, alleen de vissers lijken elkaar op de hoogte te houden zodat ze weten waar ze wel en niet hun vangst halen.
Het is ongelofelijk hoe Louisiana is veranderd in de afgelopen jaren. Michel Varisco laat het ons op een sublieme manier ervaren.

Een selectie van Varisco’s werk zal onderdeel uitmaken van de tentoonstelling That what the modern age has gained in civility it has lost in poetic inspiration welke zal openen op 3 september in 1646 in Den Haag.

Advertenties

Gourds en Quilts

De tien kunstenaars die mee zullen doen met de tentoonstelling in 1646 hebben allemaal een bijzondere band met de zuidelijke staten. Een deel van hen is er geboren en getogen, anderen hebben een specifiek project of bijzondere interesse die hen naar deze staten leidde. Wij zullen in de volgende weken vertellen over deze kunstenaars in relatie tot de zuidelijke staten en de tentoonstelling.

Greely Myatt

greely myatt

Greely Myatt komt uit Mississippi, woont in Memphis, Tennessee en richt zich als kunstenaar al jaren op het vastleggen en begrijpen van specifieke aspecten die ‘southernness’ bepalen. Memphis is gelegen aan de mighty Mississippi, stad van Elvis’ Graceland en The Lorraine Motel waar Martin Luther King Jr werd doodgeschoten, maar is ook bekend om haar authentieke barbeque stijl en bijbehorende wedstrijd op een eilandje in de Mississippi. Greely geeft sinds jaar en dag les op de kunstacademie en weet als geen ander wat er in de stad speelt en wie er toe doet in het (hedendaagse) kunstenveld aldaar.

greely myatt

De plaats waar Greely Myatt woont en werkt vormen de inspiratie en het referentiekader voor strakke tweedimensionale en ruimtelijke werken die veelal zijn gemaakt met gevonden materialen. Zo heeft hij een serie quilts gemaakt van stukjes hout, plastic en aluminium en maakte hij een serie sculpturen van ‘gourds’ (een dunne kromme pompoen), gecombineerd met gebruiksvoorwerpen zoals een bezemsteel, spade of biljartkeu. Geïnspireerd door strips, populaire cultuur en (southern) verhalen, maakt hij bijvoorbeeld humorvolle series lege tekstballonnen en tekst-werken die zowel verwijzen naar de sterke verteltraditie als naar de hedendaagse slogan-cultuur.

greely myatt

De quilts van Myatt zijn interessant omdat zij niet alleen refereren aan abstracte kunst en vormonderzoek, maar ook verwijzen naar de geschiedenis van het gebruik en het maken van quilts. De quilt, van origine een dubbele deken gemaakt van diverse stukjes (overgebleven) stof, werd bijvoorbeeld gebruikt tijdens de Civil War om het zuiden te ontvluchten. De ‘Underground Railway Quilt Codes’ waren specifieke patronen die in de quilts werden verwerkt om de route naar vrijheid door te geven. Deze codes stammen al uit de tijd dat de slaven vanuit hun thuisland naar Noord-Amerika verscheept werden. De verteltraditie die aan de codes gekoppeld is diende als een vorm om de eigen geschiedenis te bewaren.

greely myatt

De relatie tussen de formele aspecten en een verhalend element is ook terug te vinden in de gourd sculpturen. In eerste instantie werd Greely aangetrokken door de gebogen vormen van de nek van de pompoen, die hij vervolgens versterkte of veranderde door er een man-made rechte vorm aan te koppelen. Ook gebruikt hij bepaalde kleuren verf om accenten aan te geven die de toeschouwer (mis)leiden. Door de combinaties en het individueel of in groepen tonen van de gourd-sculpturen, ontstaan er verschillende verhalen en wordt de sfeer van de zuidelijke staten op subtiele wijze overgedragen. Soms lijken het slangen, dan weer een rommelige verlaten tuin; iedereen die ze ziet herkent bepaalde elementen uit zijn eigen leven en kan op die manier een eigen verhaal creëren.

greely myatt

Toen wij Greely ontmoetten in Memphis nam hij ons mee door de stad die deels voor de toeristen is en waarvan het andere deel aan armoede ten onder gaat. Hij vertelde over zijn passie voor ‘southernness’ en het conserveren van traditionele gebruiken, en zijn liefde voor schrijvers en filmmakers zoals Harry Crews en Harmony Korine, die de rauwe kanten van het zuiden naar voren weten te brengen zonder het af te keuren.

Tijdens de tentoonstelling in 1646 zal Greely een installatie maken met de gourds en zal hij in Den Haag een nieuw werk maken waarin hij zijn geliefde ‘southernness’ probeert te vangen met in Nederland gevonden materialen.