Categorie archief: Verhalen

De mythe in het post-* tijdperk

Toen orkaan Katrina in 2005 over New Orleans raasde konden Brad Benischek en zijn familie net op tijd de stad verlaten. Een dikke maand later keerde hij terug naar zijn half ondergelopen huis in de wijk Bywater, als een van de eersten in heel New Orleans. Te midden van de ravage legt hij de terugkomst van zijn stadsgenoten vast in tekeningen, welke zijn gebundeld in de publicatie ‘Revacuation’. De personages in het boek zijn dier-mensen; zo zijn de gevluchtte inwoners van New Orleans vogels, de mensen in de andere steden die hen helpen konijnen en katten, en de officieren en tijdelijke machthebbers worden afgebeeld als wolven, honden en vogelverschrikkers. In een vlotte stijl, aangevuld met losse zinnen, tekent Benischek de chaotische wereld die New Orleans een aantal jaar zou blijven in de vorm van een dierdicht. De moraal van de fabel is dit keer alleen aan de machthebbers gericht in plaats van aan het volk.

Met een scherp oog voor kleine veranderingen in de urbane omgeving en een kritische blik op politieke verschuivingen, goede oren voor bizarre waargebeurde of fictieve verhalen en een flinke dosis (zwarte) humor, maakt Benischek muur vullende tekeninstallaties, kleine bijdragen aan publicaties en ingrepen in de openbare ruimte. Hij creëert mythes in de openbare ruimte, verandert het straatbeeld door kleine visuele ingrepen en maakt scherpe opmerkingen over de hedendaagse ontwikkelingen in de wereld. Benischek gebruikt elementen uit klassieke mythes om bewindslieden en andere machthebbers een lesje in de zedenleer te geven.

Benischek is ook een van de oprichters van Press Street, een kunstenaars- en schrijvers initiatief in New Orleans. Hier startte hij het 24-uur durend event genaamd ‘Drawathon’, waarbij niet alleen bekende kunstenaars worden uitgenodigd maar iedereen die dat wil mee kan doen. Press Street maakt tentoonstellingen in Antenna Gallery en publiceert boeken van kunstenaars en schrijvers uit New Orleans.

Geobsedeerd door de rauwe en over de top groteske karakters in Harry Crew’s boek A Feast of Snakes, zal Benischek in 1646 een site-specific installatie maken met een bijbehorende soundtrack en een felle en reflectieve zine.

Advertenties

Lang zullen ze herleven

In de koelere maanden van het jaar worden in Dixie ieder weekend Civil War Re-enactments gehouden waarin de gevechten tussen de Union Soldiers en de Confederate Soldiers zo waarheidsgetrouw als mogelijk worden uitgebeeld. Groepjes re-enactors trekken van slagveld naar slagveld om in verschillende rollen deel te nemen aan het behouden van de geschiedenis. “Those who cannot remember the past are condemned to repeat it“ is de meest gehoorde uitspraak wanneer je de re-enactors vraagt waarom zij de verschillende gevechten keer op keer herhalen.

civil war 1

civil war 2

civil war 10

civil war 11

De re-enacters komen op vrijdag in civil war kostuum naar het terrein, zetten hun tentenkamp op, maken het vuur aan voor de maaltijd die op authentieke eind 19e eeuwse wijze wordt gekookt en starten met het uitwisselen van gedetailleerde kennis over de diverse gevechten. Op zaterdag is het terrein open voor publiek, voegen mobiele burger bakkers zich tussen de witte tenten en tonen verkopers hun civil-war waar. Ook staat er op de meeste terreinen een grote tent waar lezingen worden gehouden. Hier vertellen specialisten heel vermakelijk, in toepasselijke kleding en met geïmproviseerd oud accent, over de heldendaden van hun voorouders. In de middag vindt er minimaal één gevecht plaats waarbij alles uit de kast wordt gehaald. Van kanonnen en vuurwapens tot trommelaars, fluitisten en officieren op paarden die groepen soldaten aansturen. Scripts en beschrijvingen van de gevechten zijn de basis om alles zo precies mogelijk na te spelen. De mannen die tijdens deze hedendaagse strijd dodelijk gewond raken kunnen soms wel meer dan een kwartier stilliggen in de vaak onmogelijke positie waarin zij neerzakten. Het voornamelijk blanke publiek, wat met hamburger en cola in de hand al commentaarleverend het gevecht heeft aanschouwd, verlaat het terrein gelouterd. De re-enacters gaan terug naar hun tent om verder te praten over de oorlog en hun op houtvuur gekookte soep te verorberen. Op zondag rijden zij in hun truck, eventueel met conferate flag bumper sticker, terug naar huis.

civil war 12

civil war 13

De re-enactments zijn niet van de laatste decennia, ze begonnen al tijdens de Civil War zelf. Omdat het niet mogelijk was om alles vast te leggen met de fotocamera, werden de gevechten opnieuw uitgevoerd om op die manier gevallen kameraden te herdenken en landgenoten te onderwijzen. Het idee van het overdragen en behouden van de geschiedenis is nog steeds het uitgangspunt, al komt dit niet altijd duidelijk over op het publiek. Tijdens het gevecht is het evident wie er wint maar verdere details worden niet gegeven, deze lijken alleen bekend bij de deelnemers.

civil war 4

civil war 14

civil war 6

Re-enactors zijn er in diverse gradaties. Je hebt de groep die het niet erg vindt om kleding te dragen gemaakt met stoffen van nu, de zogenaamde ‘farbs’; de tweede en grootste groep is ‘mainstream’ waarbij de meeste kleding en gebruiken authentiek zijn maar waarbij het doel, het onderwijzen van de mede-amerikaan, belangrijker is dan het middel. En de derde groep zijn de ‘progressives’ of ‘hard core authentics’, ook wel ‘stitch nazis’ genoemd door de miereneukerige manier waarop alle details moeten kloppen. Niet alleen de kleding (van onderbroek tot overjas) is tot in de puntjes handgemaakt van stoffen uit de jaren van de oorlog, ook de manier van leven in het kamp moet accuraat zijn. Deze laatste groep is het hele weekend in zijn rol en zie je niet met een hamburger en cola over het terrein wandelen. Aan de omvang van veel deelnemers te zien schromen zij niet op de andere dagen van de week wel veel cola en burgers te nuttigen.

De re-enactments in Dixie worden met name gezien vanuit de Confederate kant. Dit betekent dat de Confederate vlag (ook wel rebel flag) met trots wordt gedragen en het niet altijd duidelijk is of de re-enacters het zelf wel eens zijn met de uitkomst van de oorlog die de slavernij afschafte. Het feit dat de confederate vlag voor het grootste gedeelte van de inwoners van Dixie verbonden wordt aan een pijnlijk verleden blijkt voor de re-enactors anders te zijn. Om de tegenstanders en critici voor te zijn wordt het gebruik van de vlag goedgepraat onder het motto ‘herritage, not hate’.

civil war 8

civil war 9

De re-enactments lijken daarnaast alleen over wapens, tactiek en oorlogsromantiek te gaan en niet over de inhoud van de oorlog. De vraag is dan ook wat ze uiteindelijk aan de educatie bijdragen wanneer die inhoud verder niet kritisch wordt behandeld. Wij vroegen ons bijvoorbeeld af of de Irak oorlog op een gegeven moment ook wordt gere-enact en of er dan wel of geen massa vernietigingswapens worden gevonden.

Civil war 16

Zine 1, Southern Gothic: Them Mountains

Onze reis vormt een zoektocht naar het fenomeen Southern Gothic. Gezien de duur van de reis (3 maanden) publiceren we regelmatig een zine om onze vondsten te kunnen samenvatten. Vorige week hebben we het eerste zine gepubliceerd.

Download Southern Gothic: Them Mountains (pdf, 7mb)

Stories are everything, and everything is stories

Een van de meest gebruikte woorden in Dixie is ‘story’, of een vervoeging daarvan. De titel van deze post is een quote van de schrijver Harry Crews. Zijn boek A Childhood: The Biography of a Place geeft een goed beeld van hoe het begrip ‘story’ hier wordt gebruikt: Eigenlijk voor alle teksten die langer zijn dan twee zinnen.

In Dixie heerst van oudsher een sterk orale (en later ook literaire) cultuur. Dit is naast het veelvuldig gebruik van het woord ‘story’ bijvoorbeeld ook terug te vinden in de manier waarop wordt omgegaan met song-teksten. Veel van de beste schrijvers van de Verenigde Staten komen ook uit Dixie, o.a: William Faulkner, Flannery O’Connor, Tennessee Williams en Harry Crews.

Afgelopen weekend bezochten wij het National Storytelling Festival. In Jonesborough (het oudste dorp in Tennessee) kwamen duizenden mensen samen om in verschillende tenten naar de beste verhalenvertellers van de VS te luisteren (oa. Michael Parent, Charlotte Blake Alston, Bil Lepp, John McCutcheon en Kathryn Windham). De gemiddelde leeftijd lag hoog. Dat gold zowel voor het publiek, als voor de vertellers. De reden daarvoor diende zich al snel aan: de meeste verhalen zijn uit het leven gegrepen. Ouderen halen herinneringen op aan de dagen van weleer, en het publiek zwelgt in nostalgie.

Alhoewel we ons met honderden tegelijk in grote witte tenten bevonden, moesten wij sterk denken aan hoe de tijd vroeger op de porch (veranda) werd gespendeerd: Oma of opa op de schommelstoel de kleinkinderen wijze lessen lerend door verhalen uit hun eigen leven te vertellen. Eventueel begeleid door moeder of vader op de fiddle of banjo. De 92-jarige Kathryn Windham heeft deze verteltraditie zo goed in haar vingers dat de luie zomerse middagen op haar porch in Alabama voelbaar worden als ze aan het woord is.

Aangezien de wijze lessen van oma door de jeugd van Dixie als weinig radicaal worden ervaren blijven zij liever thuis. De traditie van het vertellen van verhalen wordt volgens velen met uitsterven bedreigd. Gelukkig is er nog een andere traditie: de Tall Tale. De jongere generatie vertellers (30 – 40 jaar) maakt gebruik van deze traditie van humoristische grootspraak en vertelt cabaret-achtige verhalen. Bil Lepp is hier grootmeester in. Zijn Tall Tales bevatten naast humor zulke goede leugens dat de toeschouwer alles gelooft wat hij vertelt en vergeet dat Lepp vijf keer tot beste leugenaar van het land is verkozen.


Het grootste verschil met cabaret is het gebrek aan kritische noot, wat terug te voeren is op een andere traditie uit Dixie: beleefdheid. Het is wat moeilijk voor te stellen met de roerige geschiedenis van het gebied in het achterhoofd, maar Dixianen stoten de medemens liever niet voor het hoofd. Je weet maar nooit wie je met een politieke grap tegen de haren in strijkt, dus worden deze grappen gemeden. Nederlandse cabaretiers kunnen waarschijnlijk geen graantje meepikken van deze trend in Dixie.